Từ 01/7/2025, chủ hộ kinh doanh không tham gia BHXH bắt buộc có thể bị phạt tới 75 triệu đồng

Từ ngày 01/7/2025, khi Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) sửa đổi có hiệu lực, quy định về tham gia BHXH bắt buộc sẽ chặt chẽ hơn bao giờ hết, đặc biệt đối với chủ hộ kinh doanh. Theo đó, những cá nhân này nếu không tuân thủ quy định tham gia BHXH bắt buộc có thể phải đối mặt với mức phạt tiền nghiêm khắc, thậm chí lên tới 75 triệu đồng.

Đây là một thông tin quan trọng mà mọi chủ hộ kinh doanh cần đặc biệt lưu ý để tránh những rủi ro pháp lý và tài chính không đáng có. Bài viết này sẽ đi sâu phân tích quy định mới, làm rõ đối tượng và mức xử phạt liên quan đến việc không tham gia BHXH bắt buộc của chủ hộ kinh doanh từ 01/7/2025.

Mục lục

Từ 01/7/2025, chủ hộ kinh doanh phải đóng BHXH bắt buộc

Căn cứ khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, kể từ ngày 01/7/2025, các chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh theo quy định của Chính phủ sẽ thuộc diện phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Trước đây, theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2014, chủ hộ kinh doanh cá thể không nằm trong nhóm tham gia BHXH bắt buộc. Từ năm 2008, những đối tượng này chỉ được tham gia theo hình thức tự nguyện nếu có nhu cầu.

Như vậy, với hiệu lực thi hành của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 kể từ 01/7/2025, chủ hộ kinh doanh chính thức được đưa vào diện bắt buộc tham gia BHXH.

>>> Có thể bạn quan tâm: Từ 01/7/2025, chủ hộ kinh doanh phải đóng BHXH bắt buộc từ 585.000 đồng/tháng

Từ 01/7/2025, chủ hộ kinh doanh không tham gia BHXH bắt buộc bị phạt đến 75 triệu đồng.

Theo Điều 39 Nghị định 12/2022/NĐ-CP, quy định mức phạt liên quan đến đóng BHXH bắt buộc như sau:

(1) Mức xử phạt hành chính từ 12% đến 15% trên tổng số tiền phải nộp vào quỹ bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm thất nghiệp tại thời điểm lập biên bản, nhưng không vượt quá 75.000.000 đồng, sẽ được áp dụng với người sử dụng lao động có các hành vi vi phạm sau:

– Nộp chậm các khoản BHXH bắt buộc và bảo hiểm thất nghiệp;

– Đóng bảo hiểm xã hội hoặc bảo hiểm thất nghiệp không đúng mức quy định, nhưng không thuộc trường hợp cố tình trốn đóng;

– Tham gia bảo hiểm cho số lượng lao động ít hơn thực tế thuộc diện bắt buộc, tuy nhiên không phải do hành vi gian lận;

– Sử dụng sai mục đích hoặc chiếm giữ khoản tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp mà người lao động đã nộp.

(2) Người sử dụng lao động có thể bị phạt từ 18% đến 20% trên tổng số tiền phải nộp vào quỹ bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm thất nghiệp tại thời điểm lập biên bản vi phạm, nhưng không vượt quá 75.000.000 đồng, nếu không thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm thất nghiệp cho toàn bộ người lao động thuộc diện tham gia theo quy định. Tuy nhiên, hành vi vi phạm này chưa đến mức bị xử lý hình sự.

(3) Người sử dụng lao động có thể bị xử phạt từ 50.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng nếu vi phạm một trong các hành vi sau:

– Cố tình không thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động nhưng chưa đủ căn cứ để truy cứu trách nhiệm hình sự;

– Can thiệp, chỉnh sửa sai lệch nội dung hồ sơ, tài liệu nhằm đề xuất áp dụng mức đóng thấp hơn mức thông thường vào Quỹ Bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, trong khi hành vi này chưa đến mức xử lý hình sự.

Ngoài mức xử phạt tiền, người sử dụng lao động còn buộc phải:

– Nộp đủ khoản bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm thất nghiệp còn thiếu về cơ quan bảo hiểm xã hội theo quy định tại các hành vi vi phạm đã nêu ở mục (1), (2), (3);

– Thanh toán khoản lãi tính trên số tiền chậm nộp, không nộp hoặc chiếm dụng, với mức lãi suất bằng 2 lần lãi suất đầu tư bình quân của Quỹ bảo hiểm xã hội trong năm trước liền kề. Trường hợp không tự nguyện thực hiện, theo đề nghị của cơ quan có thẩm quyền, ngân hàng, tổ chức tín dụng hoặc kho bạc nhà nước sẽ thực hiện trích từ tài khoản của người sử dụng lao động để thu hồi số tiền còn thiếu và phần lãi phát sinh (tính theo lãi suất tiền gửi không kỳ hạn cao nhất tại các ngân hàng thương mại nhà nước công bố vào thời điểm xử phạt).

Tóm lại, nếu chủ hộ kinh doanh không thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH bắt buộc, mức phạt có thể lên đến 75 triệu đồng, gồm:

– 12% – 15% tổng số tiền phải đóng khi đóng trễ;

– 18% – 20% tổng số tiền phải đóng khi không tham gia nhưng chưa bị xử lý hình sự;

– Từ 50 triệu đến 75 triệu đồng nếu có hành vi trốn đóng BHXH mà chưa đủ yếu tố để truy cứu trách nhiệm hình sự.

Kèm theo đó là các biện pháp khắc phục hậu quả bắt buộc.

Việc nắm rõ quy định về tham gia BHXH bắt buộc và mức phạt liên quan đối với chủ hộ kinh doanh từ ngày 01/7/2025 là cực kỳ quan trọng. Hy vọng bài viết này đã giúp bạn hiểu rõ hơn về nghĩa vụ và trách nhiệm của mình, từ đó chủ động thực hiện đúng quy định pháp luật, đảm bảo an sinh xã hội cho bản thân và tránh những rủi ro tài chính không mong muốn.

>>> Doanh nghiệp/ Hộ kinh doanh tham khảo ngay phần mềm Bảo hiểm xã hội điện tử xCyber Care của NewCA. Công cụ BHXH tuyệt vời cho Hộ kinh doanh không rành công nghệ, được hỗ trợ 24/7 mà chỉ chưa tới 13.000 đồng/tháng.