Bỏ thuế khoán từ năm 2026: Đề xuất hộ kinh doanh sẽ nộp thuế trên lãi như thế nào?

Từ năm 2026, chính sách thuế đối với hộ kinh doanh dự kiến có thay đổi lớn với đề xuất bỏ thuế khoán và chuyển sang cơ chế tính thuế theo thu nhập (lãi) thực tế. Đây là bước điều chỉnh quan trọng nhằm minh bạch hóa nghĩa vụ thuế, phù hợp với quá trình chuyển đổi số trong quản lý. Vậy hộ kinh doanh sẽ phải kê khai và nộp thuế như thế nào khi thuế khoán bị xóa bỏ? Bài viết dưới đây tổng hợp thông tin mới nhất và phân tích chi tiết theo hướng dẫn dự kiến.

Hộ kinh doanh sẽ nộp thuế trên lãi từ năm 2026 khi bỏ thuế khoán (đề xuất) như thế nào?

Bộ Tài chính đang xây dựng phương án trình Chính phủ về việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu không chịu thuế đối với cá nhân kinh doanh, đảm bảo phù hợp với thực tiễn và thể hiện sự hỗ trợ của Nhà nước đối với hộ kinh doanh có doanh thu từ 3 tỷ đồng trở xuống. Đây cũng là bước chuẩn bị quan trọng trong lộ trình bỏ thuế khoán từ năm 2026.

Theo đề xuất mới, hộ kinh doanh sẽ chuyển sang cơ chế nộp thuế trên phần lãi (thu nhập = doanh thu – chi phí), với các nội dung chính như sau:

Trên cơ sở góp ý của cơ quan thẩm tra và ý kiến Đại biểu Quốc hội, Bộ Tài chính tiếp tục xem xét việc nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế, bảo đảm sự tương đồng với cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công. Đồng thời, cơ quan soạn thảo dự kiến sửa đổi Luật Thuế giá trị gia tăng theo hướng tăng mức doanh thu không thuộc diện nộp thuế GTGT để đảm bảo thống nhất.

Song song với việc nghiên cứu ngưỡng doanh thu, Bộ Tài chính cũng làm rõ phương pháp tính thuế cho nhóm cá nhân, hộ kinh doanh có doanh thu từ 3 tỷ đồng trở xuống, đảm bảo phù hợp với bản chất thuế thu nhập trong giai đoạn chuyển đổi sau khi bỏ thuế khoán.

Dự kiến, với các hộ kinh doanh có doanh thu vượt ngưỡng không chịu thuế và đến 3 tỷ đồng/năm, mức thuế phải nộp sẽ áp dụng thuế suất tương đương thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp có quy mô doanh thu tương tự. Đây là cách tiếp cận nhằm đảm bảo tính công bằng giữa các loại hình kinh doanh.

Đối với các trường hợp doanh thu dưới 3 tỷ đồng/năm nhưng không xác định được chi phí, hộ kinh doanh vẫn được phép nộp thuế theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu như hiện nay (0,5% – 1% – 2% tùy ngành nghề).

Bộ Tài chính cũng nhấn mạnh: các hộ và cá nhân kinh doanh thuộc diện này sẽ được trừ ngưỡng không chịu thuế trước khi tính thuế, thay vì phải nộp từ “đồng doanh thu đầu tiên” như quy định hiện hành. Điều này nhằm phản ánh đúng bản chất thuế thu nhập và giảm áp lực khi chuyển đổi từ cơ chế thuế khoán sang cơ chế tính thuế theo lãi.

Từ 1/1/2026 có bỏ thuế khoán đối với hộ kinh doanh không?

Căn cứ tiểu mục 7 Mục II Nghị quyết 68-NQ/TW năm 2025 về nhiệm vụ và giải pháp trong cải cách chính sách thuế:

Hỗ trợ thực chất, hiệu quả doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh

• Rà soát, hoàn thiện khung khổ pháp lý về kinh doanh cá thể; thu hẹp tối đa sự chênh lệch, tạo mọi điều kiện thuận lợi về tổ chức quản trị và chế độ tài chính, kế toán để khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp. Đẩy mạnh số hoá, minh bạch hoá, đơn giản hoá, dễ tuân thủ, dễ thực hiện đối với chế độ kế toán, thuế, bảo hiểm… để khuyến khích chuyển đổi hộ kinh doanh sang hoạt động theo mô hình doanh nghiệp. Xoá bỏ hình thức thuế khoán đối với hộ kinh doanh chậm nhất trong năm 2026.
• Cung cấp miễn phí các nền tảng số, phần mềm kế toán dùng chung, dịch vụ tư vấn pháp lý, đào tạo về quản trị doanh nghiệp, kế toán, thuế, nhân sự, pháp luật cho doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
• Thực hiện hiệu quả Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia, thúc đẩy khả năng tiếp cận và sử dụng các sản phẩm tài chính cho các doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, hộ kinh doanh, ưu tiên chủ doanh nghiệp, hộ kinh doanh là thanh niên, phụ nữ, nhóm yếu thế, đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và các mô hình kinh doanh bao trùm, tạo tác động xã hội.

Cùng với khoản 6 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15, Quốc hội đã xác định rõ lộ trình thay đổi phương pháp tính thuế đối với hộ kinh doanh.

Hỗ trợ thuế, phí, lệ phí

1. Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong thời hạn 02 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 04 năm tiếp theo đối với thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo, tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Việc xác định thời gian miễn, giảm thuế thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp.
2. Miễn thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với khoản thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp, quyền góp vốn, quyền mua cổ phần, quyền mua phần vốn góp vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
3. Miễn thuế thu nhập cá nhân trong thời hạn 02 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 04 năm tiếp theo đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của chuyên gia, nhà khoa học nhận được từ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm nghiên cứu phát triển, trung tâm đổi mới sáng tạo, tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
4. Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong 03 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.
5. Chi phí đào tạo và đào tạo lại nhân lực của doanh nghiệp lớn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi được tính vào chi phí được trừ để xác định thu nhập chịu thuế khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp.
6. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không áp dụng phương pháp khoán thuế từ ngày 01 tháng 01 năm 2026. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo pháp luật về quản lý thuế.
7. Chấm dứt việc thu, nộp lệ phí môn bài từ ngày 01 tháng 01 năm 2026.
8. Miễn thu phí, lệ phí cho tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp đối với các loại giấy tờ nếu phải cấp lại, cấp đổi khi thực hiện sắp xếp, tổ chức lại bộ máy nhà nước theo quy định của pháp luật.

Theo các quy định này, từ ngày 01/01/2026, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh sẽ không còn áp dụng phương pháp thuế khoán. Thay vào đó, việc xác định nghĩa vụ thuế sẽ thực hiện theo pháp luật quản lý thuế hiện hành, hướng đến cơ chế minh bạch, dựa trên doanh thu và thu nhập thực tế.

Như vậy, có thể khẳng định rằng từ 1/1/2026, Nhà nước chính thức bỏ thuế khoán đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh; toàn bộ hoạt động kê khai – nộp thuế sẽ chuyển sang phương pháp tính thuế theo quy định chung của Luật Quản lý thuế.

Đọc thêm:

>>> Công văn 4948/CT-NVT và lộ trình chuyển đổi mô hình hộ kinh doanh khi xóa bỏ thuế khoán

>>> Quyết định 3352 – Kế hoạch 60 ngày cao điểm chuyển thuế khoán sang kê khai cho hộ kinh doanh

Phạm vi triển khai kế hoạch 60 ngày cao điểm chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai như thế nào?

Ngày 31/10/2025, Cục Thuế đã ban hành Quyết định 3352/QĐ-CT năm 2025, phê duyệt Kế hoạch “60 ngày cao điểm chuyển đổi mô hình từ thuế khoán sang kê khai đối với hộ kinh doanh” nhằm đẩy nhanh lộ trình thực hiện trước mốc bỏ thuế khoán từ năm 2026.

Theo Mục 2 Phần II của kế hoạch ban hành kèm theo Quyết định này, phạm vi triển khai được xác định như sau:

• Thực hiện trên toàn quốc, trong đó trọng tâm là hệ thống Thuế cơ sở. Ngành Thuế sẽ tập trung tại những khu vực có số lượng lớn hộ đang nộp thuế khoán như chợ truyền thống, tuyến phố thương mại, địa bàn kinh doanh lưu trú và các khu vực tập trung hộ cá thể.
• Thời gian triển khai kéo dài 60 ngày, bắt đầu từ 01/11/2025 và kết thúc vào 30/12/2025, bảo đảm toàn bộ hộ kinh doanh thuộc diện chuyển đổi được hướng dẫn đầy đủ trước thời điểm chính thức bỏ thuế khoán.

Việc bỏ thuế khoán từ năm 2026 sẽ tạo ra thay đổi lớn trong cách hộ kinh doanh kê khai và nộp thuế, khi toàn bộ nghĩa vụ thuế được tính dựa trên lãi thực tế phát sinh. Điều này đòi hỏi chủ hộ phải thực hiện đầy đủ hóa đơn điện tử, theo dõi doanh thu – chi phí minh bạch và nộp hồ sơ đúng hạn.