Bộ Tài chính phát hành Dự thảo lần 4 Nghị định 125, lấy ý kiến rộng rãi trước khi ban hành. Bản dự thảo chỉnh sửa các khoản phạt vi phạm về hóa đơn – từ thông tư hành chính đến mức tiền phạt – nhằm hướng tới công khai, minh bạch và hiệu quả trong quản lý thuế. Bài viết phân tích toàn văn dự thảo, cùng góc nhìn pháp lý và phản hồi từ chuyên gia.
>>> Có thể bạn quan tâm: Toàn Bộ Thủ Tục Xuất Hóa Đơn Giảm Thuế GTGT Từ 10% Xuống 8% Theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP
Mục lục
Điều chỉnh đối tượng bị xử phạt hành chính về thuế, hóa đơn tại Dự thảo lần 4 Nghị định 125
Tại dự thảo lần 4 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, nội dung liên quan đến đối tượng bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn (quy định tại Điều 3 Nghị định 125) được đề xuất điều chỉnh như sau:
>>>> Xem ngay Toàn văn dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 125 về thuế hoá đơn
Nhóm đối tượng bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn (bổ sung, làm rõ):
- Người nộp thuế có hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn. Trường hợp người nộp thuế ủy quyền cho tổ chức hoặc cá nhân khác thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định của pháp luật, nếu bên được ủy quyền thực hiện sai và vi phạm các hành vi được quy định tại dự thảo thì chính tổ chức/cá nhân được ủy quyền sẽ là đối tượng bị xử phạt.
- Trong trường hợp pháp luật thuế và quản lý thuế quy định tổ chức, cá nhân phải thay mặt người nộp thuế đăng ký, kê khai, nộp thuế, nếu những đơn vị này có hành vi vi phạm thì sẽ bị xử lý theo các quy định tại dự thảo Nghị định.
- Ngoài ra, theo các quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu, nếu đơn vị thành viên thuộc tập đoàn đa quốc gia được chính tập đoàn hoặc cơ quan thuế chỉ định thực hiện việc đăng ký, kê khai, nộp thuế thay, mà phát sinh hành vi vi phạm thì chính đơn vị được chỉ định sẽ là đối tượng bị xử phạt.
- Các tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến hành vi vi phạm về thuế, hóa đơn cũng thuộc diện bị xử lý theo quy định.
Trường hợp người nộp thuế là tổ chức, các đối tượng sau được xác định là đối tượng bị xử phạt:
- Doanh nghiệp hoạt động theo các luật chuyên ngành như: Luật Doanh nghiệp 2020, Luật Đầu tư 2020, Luật Các tổ chức tín dụng 2024, Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022, Luật Chứng khoán 2019, Luật Dầu khí 2022, Luật Thương mại 2005 và các văn bản pháp luật có liên quan. Bao gồm cả đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh có thực hiện khai và nộp thuế, sử dụng hóa đơn.
- Các đơn vị sự nghiệp công lập hoặc ngoài công lập.
- Tổ chức được thành lập và hoạt động theo Luật Hợp tác xã năm 2023.
- Các doanh nghiệp, tổ chức nước ngoài; chi nhánh, văn phòng đại diện của thương nhân nước ngoài hoặc văn phòng điều hành của nhà thầu nước ngoài có hoạt động kinh doanh, phát sinh thu nhập tại Việt Nam.
- Cơ quan nhà nước có hành vi vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn trong trường hợp hành vi đó không nằm trong phạm vi nhiệm vụ quản lý nhà nước được giao.
- Tổ hợp tác và các tổ chức khác được thành lập hợp pháp theo quy định pháp luật hiện hành.
Đề xuất sửa đổi nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn
Nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn
Theo khoản 3 Điều 1 của Dự thảo lần 4 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn được điều chỉnh như sau:
- Việc xử phạt được thực hiện trên cơ sở quy định pháp luật về quản lý thuế và xử lý vi phạm hành chính.
- Tổ chức, cá nhân chỉ bị xử phạt khi thực hiện hành vi vi phạm hành chính cụ thể theo quy định của nghị định này.
- Nếu thực hiện nhiều hành vi vi phạm, tổ chức, cá nhân sẽ bị xử phạt riêng cho từng hành vi, trừ các trường hợp đặc biệt dưới đây:
- Trường hợp người nộp thuế cùng ngày khai sai nhiều chỉ tiêu trên hồ sơ thuế, chỉ bị xử phạt một hành vi khai sai có khung phạt tiền cao nhất, áp dụng tình tiết tăng nặng nếu vi phạm lặp lại.
- Trường hợp cùng ngày nộp chậm nhiều hồ sơ khai thuế thuộc một sắc thuế, chỉ xử phạt hành vi có mức phạt cao nhất, kèm tình tiết tăng nặng. Nếu có hành vi trốn thuế trong các hồ sơ này thì tách riêng để xử phạt theo hành vi trốn thuế.
- Trường hợp cùng ngày nộp chậm nhiều thông báo, báo cáo cùng loại về hóa đơn, chỉ xử phạt hành vi có mức phạt tiền cao nhất và áp dụng tình tiết tăng nặng.
- Trường hợp sử dụng hóa đơn không hợp pháp thuộc phạm vi xử lý tại Điều 16, 17 thì không bị xử lý theo Điều 28 Nghị định 125.
- Nếu trong cùng ngày, người nộp thuế bị phát hiện lập nhiều hóa đơn không đúng thời điểm thì bị xử phạt một hành vi với mức tiền phạt tính theo tổng số hóa đơn sai thời điểm (theo khoản 2 Điều 24), đồng thời áp dụng tình tiết tăng nặng.
- Tương tự, nếu bị phát hiện không lập nhiều hóa đơn trong cùng một ngày, chỉ xử phạt một hành vi không lập hóa đơn theo khoản 3 Điều 24, tính theo tổng số hóa đơn và áp dụng tình tiết tăng nặng.
- Trường hợp khai sai nhiều chỉ tiêu trên cùng một hồ sơ thuế trong một ngày, chỉ bị xử phạt một hành vi có mức phạt cao nhất theo quy định.
- Đối với các thủ tục hành chính có nhiều thành phần hồ sơ dẫn đến nhiều hành vi vi phạm, thì bị xử phạt cho từng hành vi cụ thể.
Nguyên tắc áp dụng mức phạt tiền
- Mức phạt được xác định theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, có xét đến các tình tiết tăng nặng hoặc giảm nhẹ.
- Với cùng một hành vi vi phạm, tổ chức bị xử phạt gấp đôi mức phạt tiền áp dụng với cá nhân (trừ các hành vi tại Điều 16, 17, 18 Nghị định 125/2020/NĐ-CP).
- Các mức phạt tại Điều 10 đến Điều 15, khoản 1, 2 Điều 19 và Chương III Nghị định 125/2020/NĐ-CP là mức dành cho tổ chức. Hộ gia đình, hộ kinh doanh bị xử phạt như cá nhân.
- Trường hợp có cả tình tiết tăng nặng và giảm nhẹ thì áp dụng nguyên tắc: một tình tiết giảm nhẹ được bù trừ một tình tiết tăng nặng.
- Các tình tiết đã dùng để xác định khung tiền phạt thì không được sử dụng lại khi xác định số tiền cụ thể (theo điểm e khoản 5 Điều 5 Nghị định 125/2020/NĐ-CP).
- Mức tiền phạt cụ thể đối với hành vi vi phạm thủ tục thuế, hóa đơn và các hành vi tại Điều 19 Nghị định 125/2020/NĐ-CP sẽ là mức trung bình của khung tiền phạt. Nếu có một tình tiết giảm nhẹ, mức phạt giảm 10%; nếu có một tình tiết tăng nặng, mức phạt tăng 10%. Trường hợp có từ 2 tình tiết giảm nhẹ trở lên thì áp dụng mức tối thiểu; ngược lại, có từ 2 tình tiết tăng nặng trở lên thì áp dụng mức tối đa.
Quy định về hình thức xử phạt tiền đối với các vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn
Theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 7 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, mức phạt tiền áp dụng đối với các hành vi vi phạm hành chính liên quan đến thuế và hóa đơn được xác định như sau:
- Đối với các hành vi vi phạm liên quan đến hóa đơn, mức phạt tối đa là 100 triệu đồng nếu do tổ chức thực hiện, và không quá 50 triệu đồng nếu do cá nhân thực hiện.
- Trường hợp vi phạm thủ tục thuế, mức xử phạt tối đa đối với tổ chức là 200 triệu đồng, còn đối với cá nhân là 100 triệu đồng.
- Đối với hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc làm tăng số thuế được miễn, giảm, hoàn, người vi phạm bị phạt ở mức 20% trên số thuế bị thiếu hoặc số thuế được hưởng không đúng quy định.
- Trường hợp có hành vi trốn thuế, mức phạt áp dụng dao động từ 1 đến 3 lần số tiền thuế bị trốn.
- Riêng hành vi không thực hiện trích chuyển các khoản vào ngân sách nhà nước theo quy định tại khoản 1 Điều 18 Nghị định 125, sẽ bị xử phạt tương ứng với số tiền chưa được trích nộp vào ngân sách.
Dự thảo lần 4 Nghị định 125 thể hiện rõ định hướng siết chặt kỷ luật thuế qua hóa đơn và đồng thời khuyến khích các bên liên quan nâng cao năng lực tuân thủ. Doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần nhanh chóng cập nhật nội dung dự thảo và rà soát quy trình lập – xuất hóa đơn trong nội bộ.
(Tham khảo: Thư viện Pháp Luật)
Để thực hiện hóa đơn điện tử hiệu quả và đảm bảo tuân thủ pháp luật mới, hệ sinh thái chuyển đổi số NewCA chính là lựa chọn đáng tin cậy – cung cấp giải pháp toàn diện từ chữ ký số, hóa đơn điện tử, bảo hiểm xã hội điện từ đến phần mềm kế toán,… giúp doanh nghiệp vận hành minh bạch và an toàn. Xem ngay: https://newca.vn/dich-vu-new-ca/
———————
NHÀ CUNG CẤP DỊCH VỤ SỐ NEWCA
Tổng đài CSKH: 1900 2066
Hotline: 0936.208.068
