Bảng mô hình quản lý thuế với hộ, cá nhân kinh doanh khi bỏ thuế khoán từ 01/01/2026 theo quyết định 3389/QĐ-BTC

>>> Tải về Quyết định 3389/QĐ-BTC

Từ 01/01/2026, theo Quyết định 3389/QĐ-BTC, Bộ Tài chính chính thức phê duyệt Đề án bỏ thuế khoán đối với hộ và cá nhân kinh doanh, chuyển đổi sang mô hình kê khai thuế, tự khai – tự nộp. Đây là bước ngoặt lớn trong công tác quản lý thuế, hướng tới minh bạch, số hóa và công bằng hơn giữa các nhóm người nộp thuế.

Bảng mô hình quản lý thuế với hộ, cá nhân kinh doanh khi bỏ thuế khoán từ ngày 01/01/2026 theo Quyết định 3389/QĐ-BTC

Căn cứ tiểu mục 2.2, Mục 2, Phần I, Điều 1 của Đề án ban hành kèm theo Quyết định 3389/QĐ-BTC năm 2025, Bộ Tài chính đã xác định rõ mục tiêu trọng tâm là đảm bảo hộ và cá nhân kinh doanh chuyển đổi sang phương pháp kê khai thuế, tự nộp thuế kể từ ngày 01/01/2026.

Đồng thời, tại Bảng số 2 của Đề án nêu trên, Bộ Tài chính đã quy định chi tiết mô hình quản lý thuế áp dụng cho hộ và cá nhân kinh doanh sau khi bỏ thuế khoán, làm cơ sở để các cơ quan thuế địa phương tổ chức triển khai thống nhất trên phạm vi toàn quốc.

Tiêu chí	Nhóm 1: Doanh thu ≤ 200 triệu	Nhóm 2: Doanh thu 200 triệu<DT≤3 tỷ	Nhóm 3: Doanh thu> 3 tỷ
Thuế GTGT	Không cần nộp	Áp dụng phương pháp trực tiếp trên doanh thu: Thuế GTGT phải nộp = Doanh thu x Tỷ lệ % thuế tính trực tiếp trên doanh thu. Trường hợp hộ, cá nhân kinh doanh đủ điều kiện và tự nguyện đăng ký áp dụng phương pháp khấu trừ: Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra – Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ.	Bắt buộc áp dụng khấu trừ: Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra – Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ.
Thuế TNCN	Không cần nộp	Theo tỷ lệ %/doanh thu với từng ngành nghề: Thuế TNCN phải nộp= Doanh thu x tỷ lệ %	Thu nhập tính thuế x 17% (Thu nhập tính thuế = Doanh thu – chi phí hợp lý)
Trách nhiệm kê khai doanh thu thuộc về ai?	Kê khai 2 lần/năm (đầu hoặc giữa năm và cuối năm)	Kê khai theo quý (4 lần/năm) + thực hiện quyết toán năm	Kê khai theo tháng (nếu doanh thu năm trên 50 tỷ) hoặc quý, thực hiện quyết toán năm
Hóa đơn	Khuyến kích dùng HĐĐT có mã (trong giao dịch với người dùng)	Trường hợp hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm và thực hiện hoạt động bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ trực tiếp cho người tiêu dùng, thì bắt buộc phải sử dụng HĐĐT được khởi tạo từ máy tính tiền.	Bắt buộc dùng HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền hoặc HĐĐT có mã.
Sổ kế toán	Ghi chép đơn giản (được hỗ trợ phần mềm miễn phí)	Sổ kế toán đơn giản và phần mềm miễn phí	Bắt buộc phải theo chế độc kế toán của DN siêu nhỏ hoặc vừa
Tài khoản ngân hàng	Không bắt buộc	Bắt buộc mở tài khoản phục vụ kinh doanh	Bắt buộc mở tài khoản phục vụ kinh doanh
Chuyển đổi pp tính thuế	Không áp dụng	Nếu doanh thu trên 3 tỷ trong 2 năm liên tục thì áp dụng như nhóm 3 từ năm sau	Áp dụng như DN. Được khấu trừ thuế GTGT đầu vào bắt đầu từ kỳ đầu tiên
KD qua nền tảng TMĐT	Trường hợp sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán: Sàn sẽ thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế GTGT và thuế TNCN cho cá nhân bán hàng, dựa trên tỷ lệ phần trăm doanh thu theo quy định. Nếu doanh thu trong năm dưới 200 triệu đồng, cá nhân sẽ được xử lý hoàn lại khoản thuế đã nộp thừa do sàn nộp thay trước đó. Trường hợp sàn không có chức năng thanh toán: Cá nhân tự chịu trách nhiệm kê khai và nộp thuế, có thể thực hiện theo từng lần phát sinh, theo tháng hoặc theo quý tùy tình hình kinh doanh thực tế.	Trường hợp sàn có chức năng thanh toán: Sàn thương mại điện tử sẽ thay mặt người bán khấu trừ, kê khai và nộp thuế GTGT, thuế TNCN theo tỷ lệ phần trăm doanh thu do cơ quan thuế quy định. Nếu tổng doanh thu trong năm dưới 200 triệu đồng, người bán sẽ được hoàn lại phần thuế đã nộp thừa do sàn thực hiện nộp thay. Trường hợp sàn không có chức năng thanh toán: Người bán tự thực hiện việc kê khai và nộp thuế, có thể lựa chọn kê khai theo từng lần phát sinh, theo tháng hoặc theo quý tùy theo quy định hiện hành.	Trường hợp sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán: Sàn sẽ thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế GTGT và thuế TNCN cho cá nhân kinh doanh, dựa trên tỷ lệ phần trăm tính trên doanh thu theo quy định. Trường hợp tổng doanh thu trong năm dưới 200 triệu đồng, cá nhân sẽ được xem xét hoàn lại khoản thuế đã nộp thừa thông qua sàn. Trường hợp sàn không có chức năng thanh toán: Cá nhân kinh doanh phải tự kê khai và nộp thuế, thực hiện theo từng lần phát sinh, theo tháng hoặc theo quý tùy theo quy định của cơ quan thuế.
Hỗ trợ từ nhà nước	– Miễn phí sử dụng phần mềm kế toán – Hỗ trợ sử dụng HĐĐT – Tư vấn pháp lý	– Miễn phí sử dụng phần mềm kế toán – Hỗ trợ sử dụng HĐĐT – Tư vấn pháp lý	– Miễn phí sử dụng phần mềm kế toán – Hỗ trợ sử dụng HĐĐT – Tư vấn pháp lý – Khuyến khích chuyển đổi sang DN để hưởng ưu đãi theo nghị quyết 68 và 198

Tổng quan về hộ kinh doanh và chính sách hiện hành theo Quyết định 3389/QĐ-BTC

Theo Đề án ban hành kèm Quyết định 3389/QĐ-BTC năm 2025, Bộ Tài chính đã nêu rõ khái niệm và chính sách quản lý thuế hiện nay đối với hộ và cá nhân kinh doanh như sau:

Hộ kinh doanh là hình thức do một cá nhân hoặc các thành viên trong cùng hộ gia đình đăng ký hoạt động theo quy định của pháp luật và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh.

Cá nhân kinh doanh là người trực tiếp tiến hành hoạt động kinh doanh và tự chịu trách nhiệm toàn phần bằng tài sản cá nhân cho mọi nghĩa vụ phát sinh.

Hộ kinh doanh (HKD) có nghĩa vụ đăng ký, kê khai và nộp thuế tương tự doanh nghiệp, chủ yếu gồm thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) từ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Hiện nay, hộ kinh doanh được phép lựa chọn giữa hai phương pháp tính thuế: phương pháp khoán và phương pháp kê khai thuế.

Hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán

Áp dụng cho những HKD không thực hiện hoặc không đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ.
Cơ quan thuế sẽ ấn định mức doanh thu và thuế khoán hằng năm, căn cứ vào doanh thu ước tính và tỷ lệ thuế theo ngành nghề.

Ví dụ:

• Phân phối hàng hóa: GTGT 1%, TNCN 0,5%
• Dịch vụ: GTGT 5%, TNCN 2%
• Xây dựng có vật liệu: GTGT 3%, TNCN 1,5%
• Cho thuê tài sản: GTGT 5%, TNCN 5%

HKD nộp thuế khoán chỉ cần nộp tờ khai một lần/năm (Mẫu 01/CNKD). Trường hợp phát sinh doanh thu có xuất hóa đơn điện tử lẻ, phải kê khai bổ sung và nộp thuế tương ứng trước khi được cấp hóa đơn.

Đặc biệt, kể từ 01/6/2025, theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP, các hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm và có hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng (như siêu thị, nhà hàng, khách sạn, vận tải hành khách, dịch vụ giải trí, v.v.) bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền (HĐĐT-MTT) có kết nối trực tiếp với cơ quan thuế.
Quy định này được xem là bước chuyển đổi quan trọng, hướng đến xóa bỏ hoàn toàn phương pháp thuế khoán trong thời gian tới.

Hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai

Áp dụng cho hộ kinh doanh quy mô lớn hoặc hộ tự nguyện lựa chọn kê khai thuế.
Theo Luật Quản lý thuế hiện hành, “hộ kinh doanh quy mô lớn” là hộ có doanh thu và số lao động đạt ngưỡng tối đa của doanh nghiệp siêu nhỏ theo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Những hộ này phải thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn điện tử và nộp tờ khai thuế định kỳ hàng tháng hoặc quý (Mẫu 01/CNKD kèm Phụ lục 01-2/BK-HĐKD).
Cách tính thuế tương tự phương pháp trực tiếp:

• Thuế GTGT = Doanh thu x Tỷ lệ %
• Thuế TNCN = Doanh thu x Tỷ lệ %

Hộ, cá nhân kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử (TMĐT)

Đặc trưng của nhóm này là hoạt động hoàn toàn trực tuyến, không có địa điểm kinh doanh cố định, giao dịch có thể xuyên tỉnh, xuyên biên giới.
Dữ liệu giao dịch được lưu giữ trên hệ thống của sàn TMĐT hoặc đơn vị trung gian thanh toán, thay vì tại điểm bán như mô hình truyền thống.

Tóm lại:

• Hộ kê khai và doanh nghiệp nhỏ đều nộp thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu, tuy nhiên doanh nghiệp được khấu trừ chi phí và tính thuế TNDN trên thu nhập tính thuế, trong khi HKD vẫn nộp theo doanh thu.
• Ngay cả khi đạt quy mô tương đương doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh trong các lĩnh vực như nông nghiệp, công nghiệp, thương mại… vẫn chỉ nộp thuế GTGT và TNCN theo phương pháp trực tiếp, không bắt buộc lập báo cáo tài chính hay hệ thống kế toán phức tạp.

Việc bỏ thuế khoán từ 01/01/2026 theo Quyết định 3389/QĐ-BTC đánh dấu bước tiến lớn trong cải cách quản lý thuế, hướng tới nền tài chính số minh bạch và công bằng hơn.
Để chuẩn bị sẵn sàng cho giai đoạn mới, hộ và cá nhân kinh doanh cần chủ động làm quen với hóa đơn điện tử, kê khai trực tuyến, ký số và lưu trữ dữ liệu đúng quy định.

Giải pháp toàn diện giúp hộ kinh doanh chuyển đổi dễ dàng sau khi bỏ thuế khoán chính là hệ sinh thái NewCA bao gồm hóa đơn điện tử, chữ ký số, bảo hiểm xã hội điện tử, phần mềm hóa đơn, phần mềm kế toán… NewCA giúp hộ kinh doanh kê khai nhanh – ký số chuẩn – nộp thuế an toàn, sẵn sàng hòa nhập với mô hình thuế mới từ 2026. Tham khảo ngay tại: https://newca.vn/dich-vu-new-ca/